«در حال حاضر ما در اكثر موارد بيماري را درمان ميكنيم نه بيمار را.»
اين جملهاي است كه اكثر كارشناسان در حوزه ژنتيك به آن اذعان دارند. اما دليل بيان اين جمله شايد بهخاطر تجويزهاي مشتركي باشد كه توسط پزشكان كشورمان براي بيماراني كه داراي يك بيماري خاص هستند صورت ميگيرد، در حالي كه به عقيده متخصصان علم ژنتيك، 2فرد كه بيماري كاملا مشابهي دارند، بهدليل اينكه زمينه ژنتيك شان متفاوت است احتمالدارد به داروهاي مختلف يا دوز متفاوت نياز داشته باشند.
به گفته اين متخصصان اين موضوع هم در سرعت و كيفيت درمان مؤثر است و هم در كاهش هزينهها. البته تمام اين اقدامات مربوط به پزشكي آينده نگر است. نوعي از پزشكي كه هنوز به كشور ما وارد نشده چون در اين نوع پزشكي رابطه پزشك و بيمار تبديل به رابطه پزشك و جامعه ميشود.
درمانهاي اختصاصي به جاي درمانهاي خط اول!
دكتر عليرضا حقيقي، پژوهشگر مركز ژنتيك پزشكي دانشگاه آكسفورد انگلستان و عضو هيات مؤسس و هيات امناي انجمن دانش و نوآوري ايرانيان (نيكي) در گفتوگو با همشهري ضمن بيان اينكه مشكل تجويز داروهاي يكسان براي بيماريهاي مشابه هميشه در ايران وجود داشته است، گفت: در حال حاضر براي بيماران با يك بيماري خاص و علائم يكسان درمان مشابه ارائه ميكنيم كه اين همان درمان خط اول است. بنابراين ما تا الان به بيماري نگاه ميكرديم يعني اگر بيماري يكسان بوده درمانمان هم يكسان بوده است.
دكتر حقيقي افزود: مهمترين نكته لازم اين است كه در اينجا درمانهاي خط اول را حذف كنيم و افراد درمانهاي اختصاصي بگيرند.
الان خيلي از بيماران به پزشك مراجعه ميكنند، يك داروي مشابه ميگيرند و يك جور هم آن را مصرف ميكنند ولي اين دارو روي يكي از بيماران پاسخ ميدهد و روي ديگري نه. ما در اينجا زمان را از دست داده و همچنين ناراحتي و رنج بيمار را افزايش داديم، علاوه بر اينكه هزينههاي بيمار را هم زياد كرديم.
عضو هيات مؤسس و هيات امناي انجمن دانش و نوآوري ايرانيان (نيكي) با بيان اين عبارات ادامه داد: اين درحالي است كه در اين مواقع، بيماري هم پيشرفت خواهد كرد.
درمان بهصورت آزمايش و خطا!
اما چاره اين مشكل چيست؟ دكتر حقيقي در اين رابطه خاطرنشان كرد: جايگزين اين مشكل اين است كه قبل از درمان بيماران به زمينه ژنتيك بيماران نگاه كنيم و براساس آن به بيمار دارو دهيم. البته اين كار در مورد همه بيماريها ضرورت ندارد.
مثلا سرطان سينه در خانمها بسيار شايع است، يكي از داروهايي هم كه براي اين بيماري تجويز ميشود، «هرسپتين» بوده كه داروي بسيار گراني است.
وي بيان كرد: در سال 2004 وزارت بهداشت آمريكا اعلام كرده كه بهطور متوسط هزينه درمان هر بيمار مبتلا به سرطان سينه در آمريكا با اين دارو چيزي حدود 80 هزار دلار بوده است.
اما لزوما همه بيماران به اين دارو پاسخ نميدادند چون ما يك شاخص يا ژن در اين بيماران داريم كه اگر اين شاخص يا ژن در بيماران مبتلا، فعال باشد، به درمان پاسخ ميدهند در غيراين صورت خير.
«اسم اين ژن يا شاخص هرتو است. ما قبلا به بيماران، هرسپتين را ميداديم و اگر به درمان پاسخ نميداند، ميفهميديم كه اين ژن در آنها فعال نيست. پس بايد نوع درمان را عوض ميكرديم.»
دكتر حقيقي ضمن بيان مطلب فوق اضافه كرد: بنابراين با آزمايش و خطا جلو ميرفتيم ولي الان تستي به نام تست «هرتو» وجود دارد كه قيمتش حدود 400 دلار است. ولي وقتي اين تست انجام ميشود، نتايج آن به پزشك نشان خواهد دادكه آيا شروع هرسپتين در بيمار فايدهاي دارد يا نه؟
اين پژوهشگر ژنتيك تصريح كرد: استفاده از اين تست 400دلاري هزينه هر بيمار را در آمريكا از 80 هزار دلار به 56 هزار دلار رسانده است.
وي با تاكيد بر اينكه پس الان ديگر دوره Free Size Medicine يا همان درمانهاي آزاد ديگر تمام شده و افراد بايد درمانهاي خاص خودشان را دريافت كنند، اعلام كرد: يك بخش از اين بحث در مورد بيماران است ولي يك بخش ديگر در سطح ملي هم كاربرد مهم و ويژهاي دارد.
بهعنوان مثال اكثر داروها در كشورهاي غربي و پيشرفته و بر پايه جمعيت آن كشورها توليد ميشود و كشورهاي در حال توسعه مانند كشور خودمان در اكثر موارد واردكننده هستند و يا در بعضي موارد براساس همان فرمولاسيون در داخل كشور دارو را توليد ميكنند.
اين متخصص ژنتيك توضيح داد: در برخي موارد ميبينيم كه اين داروها در كشورهاي غربي بسيار مؤثرند ولي ممكن است در كشورهاي مصرفكننده همان تاثير را مشاهده نكنيم. نتيجه چه ميشود؟
ما دارويي را مصرف ميكنيم كه هزينهبر است و سود آن در بسياري موارد به سمت شركتهاي توليدكننده ميرود، ولي نتيجه درماني دلخواه را نميگيريم و جالب اينكه اين كار غيرعلمي باعث مصرف بيشتر دارو هم ميشود و باز هم بدون نتيجه دلخواه! ولي دليل اين اتفاق چيست؟
دكتر حقيقي در اين باره ادامه داد: زمينه و ساختار ژنتيك جمعيت ما با جوامع غربي تفاوتهايي دارد. اين تفاوتها روي متابوليسم و عملكرد داروها هم مؤثر است.
به همين دليل است كه ما تاثير متفاوت يك دارو را روي 2جمعيت مختلف مشاهده ميكنيم. پس در اين زمينه ميتوان با انجام تحقيقات جمعيتي از اين مشكل جلوگيري كردو بنابراين، داروها براساس خصوصيات ژنتيك كشور خودمان استفاده خواهند شد.
ارسال شده در تاریخ: شنبه، ۱۶ خردادماه ۱۳۸۸
نسخه چاپي اين مطلب
منبع اصلی
تعداد بازدید این مطلب: 175

10 مطلب مرتبط با موضوع: دنیای پزشکی و بیماریها
فناوری اطلاعات و ارتباطات (896)
فرهنگ و ادب و هنر (16)
مد و روشهای زندگی (36)
مدیریت و برنامه ریزی (111)
مطالب جالب خواندنی و گوناگون (396)
نکات جالب روانشناسی (211)
کسب و کار و تجارت (34)
آموزش (0)
آموزش آشپزی (147)
آرایش و زیبایی (111)
اقتصاد و بازار (118)
اخبار جالب ایران وجهان (355)
اخبار سینما و سینما گران (505)
اس ام اس (3)
اسرار موفقیت (225)
بهداشت و نگهداری مواد غذایی (36)
بهداشت و سلامتی (427)
تناسب اندام و رژیم غذایی (199)
تکنولوژی و دانش (113)
ترفندهای کامپيوتر و اینترنت (116)
جامعه و زندگی اجتماعی (96)
حوادث ایران و جهان (1037)
خواص خوراکیها، میوه ها و سبزیجات (27)
خانه و خانه داری (254)
خانواده و ازدواج (485)
دنیای موبایل (19)
دنیای پزشکی و بیماریها (154)
عکسهای جالب و دیدنی (19)